Terra incognita

W najnowszym numerze „Opposite” znalazł się artykuł Terra incognita. O ciszy kartograficznej na starych mapach, którego autorką jest Maria Morawiecka.

Mapa zajmuje szczególne miejsce wśród utrwalanych przez człowieka obrazów świata. Pomimo jednak, iż na ogół zgadzamy się co do tego, że świat jest jeden, jego obrazów jest wiele. Każda mapa ma bowiem swoje granice i każda powstała w wyniku selekcji elementów. Odmienny dobór może prowadzić do drastycznych różnic w kreślonych obrazach, a to, co pominięte, może okazać się niejednokrotnie równie istotne jak to, co uwzględnione. Choć mniej rzucające się w oczy, kartograficznej opowieści o świecie towarzyszy nieuchronnie o owym świecie milczenie.

Jurij Andruchowycz zapisał kiedyś zdanie zawierające następującą charakterystykę map geograficznych: nie można [z nich – przyp. M. M.] wymazać tego, co niepotrzebne, bo powierzchnia ziemi z powodu swej kulistości mimo wszystko charakteryzuje się ciągłością.

Każdy kto miał okazję bliżej przyjrzeć się zagadnieniu, zgodzi się jednak, że stwierdzenie to, jakkolwiek krzepiące, jest niestety nie do końca prawdziwe. Pobrzmiewające w nim zaufanie do map (któremu w pewnym stopniu wszyscy musimy ulec ze względów praktycznych jako użytkownicy map, jeśli w ogóle mamy pozwolić im się poprowadzić) daje się interpretować różnorako. Być może należałoby je łączyć z wiarą w naoczne – przekonaniem, że obrazy nie kłamią, a w każdym razie, że jest im kłamstwa ukryć o wiele trudniej niż słowom; Być może owo przeświadczenie o niezdolności do przemilczeń wiąże się ze złudzeniem kompletności, jakie wynika z ciągłości przedstawienia – tak długo, jak wszystkie linie zamykają się, a przestrzeń pozostaje zapełniona, pominięcia okazują się łatwe do przeoczenia. Dopiero widok białej plamy zwraca uwagę i niepokoi, sygnalizuje brak.

Więcej TU.

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s